Wanneer je door de toegangspoort aan de Nassauweg stapt, betreed je een bijzondere plek. Begraafplaats Essenhof is meer dan alleen een laatste rustplaats. Het is een plek waar de geschiedenis van Dordrecht voelbaar aanwezig is, waar monumentale gebouwen en oude bomen getuigen van bijna twee eeuwen gedenken.
Essenhof opende haar poorten in 1829, in een tijd dat Dordrecht flink groeide en de oude begraafplaatsen bij de kerken te klein werden. Wat begon als een algemene begraafplaats net buiten de stad, is uitgegroeid tot een plek die de verhalen van vele generaties Dordtenaren bewaart.
Het oudste deel van de begraafplaats is sinds 2001 beschermd als rijksmonument. Wie door de historische vakken wandelt, ziet hoe de eeuwen voorbijgetrokken zijn: van de statige negentiende-eeuwse grafmonumenten tot de sobere herdenkingsstenen uit de naoorlogse periode. De wandelpaden kronkelen tussen oude bomen door, en overal vind je plekjes waar nabestaanden hun herinneringen koesteren.
Naast de begraafplaats zelf beheert Essenhof ook het crematorium, dat in 1988 werd gebouwd. Het moderne, ronde gebouw met zijn witte gevel is een markant verschijning geworden in het Dordtse straatbeeld. De Biesbosch Aula in het hoofdgebouw is recent gerenoveerd en biedt met zijn natuurlijke tinten en uitzicht op het groen een serene plek voor een laatste groet.
Voor wie meer intimiteit zoekt, is er de historische Thuredrith Aula: een monumentaal gebouw dat nog altijd regelmatig wordt gebruikt voor uitvaarten. Beide aula's zijn ingericht met oog voor rust en waardigheid, waarbij de nabestaanden alle ruimte krijgen om afscheid te nemen op hun eigen manier.
Tussen de grafvelden vind je een bijzonder ereveld. Hier liggen Nederlandse en Duitse militairen die in mei 1940 sneuvelden tijdens de strijd om de bruggen van Dordrecht. Het monument 'De vallende man' van beeldhouwer Cor van Kralingen markeert deze plek van herinnering.
Ook vind je hier het Barend Katanpad, een recent onthuld pad ter nagedachtenis aan de laatste rabbijn van Dordrecht, die in 1943 in Sobibor werd vermoord. Deze gedenkplek herinnert ons aan de joodse gemeenschap die Dordrecht tijdens de oorlog verloor.
Essenhof kent speciale grafvelden voor verschillende geloofsovertuigingen: moslims, Armeniërs en oud-katholieken hebben hier hun eigen plek. Deze diversiteit laat zien hoe de begraafplaats door de jaren heen is meebewogen met de veranderende samenstelling van de Dordtse bevolking.
Op Essenhof kun je kiezen uit verschillende grafvormen: van traditionele graven tot moderne grafkelders, van familiegraf tot algemeen graf. Voor wie kiest voor crematie zijn er verschillende asbestemmingsmogelijkheden, van een urnenmuur tot verspreiding in het strooiveld.
Dordrecht telt meerdere begraafplaatsen, elk met hun eigen karakter en geschiedenis.
In Dubbeldam ligt begraafplaats Zuidendijk, die al sinds 1828 bestaat en zelfs nog ouder is dan Essenhof. Toen de gemeente Dubbeldam in 1972 opging in Dordrecht, kwam ook deze begraafplaats onder beheer van Essenhof. De begraafplaats wordt nog steeds actief gebruikt en ademt de rust van een dorpse begraafplaats, ondanks dat het dorp allang onderdeel is van de stad.
Aan de Reeweg-Oost ligt sinds 1881 de Rooms-Katholieke begraafplaats. Deze kleinschalige begraafplaats wordt beheerd door de Stichting RK Begraafplaatsen Dordrecht en is bijzonder vanwege haar gewijde grond. Hier vind je nog de traditionele hoge kruisen op de graven, kenmerkend voor katholieke begraafplaatsen uit die tijd. De begraafplaats staat open voor rooms-katholieken én andersgezinden, en biedt naast graven ook mogelijkheden voor urnenbestemmingen.
Wie over deze begraafplaats wandelt, ziet hoe nabestaanden hun dierbare overledenen gedenken: met bloemen en planten, maar ook met persoonlijke voorwerpen, kaarsjes en lieve boodschapjes. Het is een plek waar je voelt hoe de dood een plaats krijgt midden in het leven.
Verscholen aan de Nieuweweg ligt de Joodse begraafplaats, die sinds 1871 in gebruik is. De begraafplaats is niet vrij toegankelijk vanwege de joodse overtuiging dat een begraafplaats primair een plek van eeuwige grafrust is.
De begraafplaats vervangt een oudere joodse begraafplaats aan de Hoogt uit 1738, die door uitbreiding van de stad te midden van bebouwing kwam te liggen. In 1958 werden stoffelijke resten van de oude begraafplaats overgebracht naar de Nieuweweg.
Het gerestaureerde metaheerhuisje aan de ingang werd in 2001 heropend. De overledenen worden daar volgens de joodse ritus gereinigd. Het beheer ligt sinds 1999 bij de gemeente, via Essenhof, maar eigendom blijft bij het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap.
Op het voorplein staat een gedenksteen die herinnert aan de 221 joodse Dordtenaren die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vermoord. Van de weggevoerde joden keerden slechts vijf terug uit de concentratiekampen. De begraafplaats is een van de weinige tastbare herinneringen aan de joodse gemeenschap die Dordrecht voor de oorlog rijk was.
Essenhof organiseert regelmatig bijzondere momenten: van herdenkingen op 4 mei tot thema-avonden over rouw en verlies. De begraafplaats probeert zo een plek te zijn waar je niet alleen kunt begraven en gedenken, maar ook waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en steun kunnen vinden.
De begraafplaats is dagelijks geopend, met ruime openingstijden die variëren per seizoen. Van november tot maart is de begraafplaats toegankelijk van 7.00 tot 19.00 uur, en van april tot oktober van 8.00 tot 21.00 uur. Zo is er altijd tijd om even langs te gaan, om een kaarsje aan te steken of gewoon even stil te staan bij herinneringen.
Wat opvalt aan Essenhof is hoe verzorgd alles erbij ligt. De historische grafakkers, de wandelpaden, het rijke groen: het is duidelijk dat er met zorg en respect wordt omgegaan met deze bijzondere plek. De essenbomen die aan de begraafplaats haar naam gaven, zorgen voor schaduw en verstilling.
In 2010 heeft Essenhof flink geïnvesteerd in verduurzaming. Het crematorium beschikt over een moderne milieu-installatie waarmee de restwarmte van de oven wordt gebruikt om de gebouwen te verwarmen. De begraafplaats is hierdoor energieneutraal. Die keuze past bij de verantwoordelijkheid voor toekomstige generaties.
Essenhof is een plek waar iedereen welkom is. Of je nu komt voor een uitvaart, om een graf te bezoeken, of gewoon voor een rustige wandeling. Het is geen treurige plek, maar een plek van herinnering en verbondenheid. Waar de verhalen van mensen bewaard blijven, waar geschiedenis levend is, en waar nabestaanden de ruimte krijgen om op hun eigen manier te gedenken en te rouwen.
Samen met begraafplaats Zuidendijk, de Rooms-Katholieke begraafplaats en de Joodse begraafplaats vormt Essenhof een netwerk van gedenkplaatsen die de diversiteit en rijke geschiedenis van Dordrecht weerspiegelen. Elke begraafplaats heeft haar eigen karakter, maar alle delen ze dezelfde opdracht: een waardige laatste rustplaats bieden en een plek van troost zijn voor wie achterblijft.
Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor het laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie.